ثالثاً : آراء قدما در اين گونه مسائل اهميّت ويژه اى دارد ، و از سوى ديگر در مواضع مختلفى از كتابهايشان پراكنده است ؛ رابعاً : از سدهء چهارم تا يازدهم بر خلاف چند سدهء اخير رسالهء مستقلَّى در غنا نداريم . با توجه به اين جهات ، به نقل عين مطالب دوره اى فقه از سدهء چهارم تا آغاز سده يازدهم اكتفا كرديم . علاوه بر اينكه در سدهء يازدهم بيش از همه سخنان محقّق سبزوارى و فيض كاشانى ( رضوان اللَّه عليهما ) محل بحث و مناقشه و نقد و ايراد و معركه آراء بوده است و نقل متن كلام آنها از منابع اوّليه ضرورى مىنمود كه عين سخنان اين دو بزرگوار را در بخش دوم اين مجموعه درج كرده‌ايم . البته آنچه در بخش سوم درج مىشود از كتابهاى فقهىِ اين فقيهان است نه از ساير آثار آنها ، بنا بر اين مثل سخنان سيّد مرتضى ( قدّس سرّه ) در كتاب امالى و نيز شيخ صدوق ( قدّس سرّه ) در معانى الاخبار و همچنين علَّامه حلَّى ( قدّس سرّه ) در أجوبة المسائل المهنائيّه راجع به غنا در بخش دوم يعنى « گفتارهاى پراكنده دربارهء غنا » درج شده است . مىدانيم كه آثار فقهى بسيارى از اين هفت سده به دست ما نرسيده است مانند كتابهاى على بن بابويه و ابن جنيد اسكافى و ابن ابى عقيل عمانى و ابو الفضل جعفى صاحب الفاخر « 1 » ( قدس اللَّه اسرارهم ) . فقيهانى هم كه معمولًا آراء اين عالمان را در .

--> « 1 » علاوه بر اينها بسيارى از ديگر آثار فقهى فقيهان ما از دست تطاول روزگار در امان نمانده و به دست ما نرسيده است مانند : الأركان فى الفقه ؛ شرح كتاب الإعلام ؛ المسائل الخلافية ؛ التمهيد از شيخ مفيد ( م 413 ) مسائل الخلاف از سيد مرتضى ( م 436 ) الروضة ؛ الكامل ؛ الموجز از قاضى ابن برّاج ( م 481 ) شرح النهاية به نام المرشد إلى سبيل التعبداز شيخ ابو على فرزند شيخ طوسى ملقب به مفيد ثانى ( م حدود 511 ) التنبيه از صهرشتى ( م اواخر قرن پنجم ) الكافى از ابو منصور طبرسى ( م سدهء ششم ) الرائع ؛ شرح النهاية از قطب راوندى ( م 573 ) الواسطة از ابن حمزه طوسى ( م سدهء ششم ) المنهج الأقصداز نجيب الدين محمد بن ابى غالب ( سدهء هفتم ) البشرى ؛ الملاذ از سيد احمد بن طاووس ( م 673 ) غاية الإحكام فى تصحيح تلخيص المرام از علامه حلَّى ( 726 )